images
05/04/2021 07:51 am

Tìm hiểu về Cryptocurrency thông qua Bitcoin: Phần 1: Các khái niệm cơ bản

Cha đẻ của Bitcoin là Satoshi Nakamoto. Đồng tiền này ra đời vào 03/01/ 2009 là loại đồng tiền điện tử. Đây là loại tiền số được sử dụng làm trung gian thanh toán. Tuy nhiên thay vì dựa vào một trung tâm tiền tệ có danh tính, nó sử dụng thuật toán mã hoá để tạo và kiểm soát hoạt động của đồng tiền này. Nhanh chóng đồng tiền này trở thành phương tiện thanh toán cả Online và Offline khi ngày càng nhiều đơn vị chấp nhận thanh toán sử dụng Bitcoin. Và như chúng ta đã biết, mới đây nhất là Tesla.


Trong lời giới thiệu về đồng tiền này trong White Paper của Bitcoin, tác giả của nó muốn xây dựng một mô hình đồng tiền phi tập trung:

  • Không bị kiểm soát bởi bất kỳ một định chế tài chính nào

  • Xoá bỏ mô hình quản lý dựa trên niềm tin: Cho phép loại bỏ trung gian thanh toán (ngân hàng), mỗi giao dịch được tham gia bởi hai bên một cách trực tiếp và được đảm bảo độ tin cậy thông qua thuật toán.

  • Giao dịch không thể đảo ngược: Một khi đã được thực hiện, giao dịch không thể đảo ngược. Điều này đảm bảo sẽ không có gian lận: Ví dụ bạn mua hàng, đã trả tiền rồi nhưng sau đó lại rút tiền lại.


Địa chỉ Bitcoin: Address:

Nó có chức năng giống như email của bạn, đây là một chuỗi HEX để biết địa chỉ nơi bạn nhận tiền về ví của mình hay chuyển khoản tiền cho một người khác.


Đơn vị của Bitcoin: BIT là đơn vị nhỏ nhất của 1 bitcoin, nó có giá trị bằng 1 phần 1 triệu của 1 bitcoin. Tức là 1,000,000 BIT = 1 Bitcoin. Số đơn vị nhỏ này giúp cho việc linh hoạt trong việc sử dụng đồng tiền này.


Block Chain: Đây là chuỗi lưu giữ thông tin toàn bộ các giao dịch của đồng Bitcoin. Giao dịch này ví dụ như: Bạn chuyển 1 đồng BTC cho một người nào đó. Thông tin giao dịch này sẽ được mã hoá lưu lại trong Block Chain. Block Chain lưu giữ toàn bộ tất cả các thông tin giao dịch của đồng tiền này. Chuỗi này làm nhiệm vụ xác nhận giao dịch và tránh trùng chi.

Block: Khối là một thành phần trong Block Chain. Thông tin giao dịch được chứa trong các khối, được kiểm tra trước khi được thêm vào cuối Block Chain. Sau khi giao dịch được xác minh và thoả mãn một số điều kiện cho trước, Block này được thêm vào Block Chain như là kết quả của việc Đào tiền thành công (mining)


Mã hoá: Mã hoá là chìa khoá để đảm bảo giao dịch của Bitcoin được đảm bảo tính đúng đắn và công khai. Nó giúp cho người dùng có thể tiêu tiền trong ví của mình và chỉ có thể tiêu tiền trong ví của mình mà thôi.


Trùng chi: Là trường hợp bạn cố tình chi tiêu vượt quá số tiền có trong tài khoản. Ví dụ ví của bạn chỉ có $1 nhưng bạn lại gửi đi cùng đồng tiền đó cho 2 người khác nhau. Block Chain sẽ giúp việc xác minh chỉ một giao dịch thành công, còn giao dịch còn lại sẽ bị từ chối. Điều này được thực hiện thông qua việc đồng thuận giữa các máy tính trong mạng.


Đào tiền: Mining: Quá trình đào tiền là quá trình sử dụng năng lực tính toán của máy tính để thực hiện việc xác minh một giao dịch là hợp lệ và tăng tính bảo mật cho toàn bộ hệ thống. Các máy tính thực hiện xác minh thành công một giao dịch sẽ được thưởng bằng tiền phí của các giao dịch và thưởng bằng những đồng tiền mới được tạo ra. Tuy nhiên việc đào tiền là công việc phức tạp đòi hỏi năng lực tính toán lớn và chuyên biệt. Không phải người dùng Bitcoin nào cũng kiếm tiền bằng việc đào tiền và đây là công việc rất khó khăn.

Theo thống kê của Bitcoin Energy Consumption Index, việc đào tiền số tiêu tốn khoảng 51 Nghìn Tỷ TeraWatt điện  (1 Tera = 1012) năm 2018. Để biết độ lớn như thế nào hãy so sánh với lượng điện tiêu thụ của Mỹ là ~ 4000 tỷ Kilowatt năm 2018 (theo https://www.statista.com/statistics/201794/us-electricity-consumption-since-1975/). Như vậy tham gia tiền số là đang đốt nóng trái đất.


Tổng số tiền của Bitcoin: Đây là con số giới hạn và không tăng lên mãi. Tổng số của nó là 21 Triệu Bitcoin được quy định trong bộ mã nguồn của đồng tiền này. Với mỗi khối được tạo mới, sẽ có 1 đồng Bitcoin được tạo ra thưởng cho người đào tiền. Trung bình cứ 10 phút sẽ có một khối được xác minh. Dự tính đến năm 2140, đồng tiền này sẽ dừng lại việc sinh đồng mới.


Peer To Peer: Một mạng ngang hàng được thiết lập để hệ thống Bitcoin hoạt động, mạng này cho phép mở rộng để bất cứ máy tính nào trên thế giới có thể tham gia vận hành. Không cần một ngân hàng nào quản trị sự hoạt động của mạng. Đây là mô hình phi tập trung và hoạt động liên tục không có thời gian nghỉ. Điều quan trọng ở đây là không cần sự tham gia của bên thứ ba như ngân hàng.


Ví: Để giao dịch Bitcoin, bạn cần có một ví. Về khía cạnh này, ví chứa một chuỗi khoá bí mật private key mà bạn cần giữ không tiết lộ cho người khác. Ví cũng chứa địa chỉ cho phép người dùng chuyển tiền đến cho bạn. Ví giúp bạn kiểm soát số tiền mình đang sở hữu.

Nhờ kỹ thuật mã hoá với khoá bí mật và khóa công khai (Xem thêm về RSA), một giao dịch của Bitcoin được bảo mật hoàn toàn. 


Ví dụ: Để chuyển tiền từ ví của Alice sang Bob số tiền là $1. Alice sẽ phải sử dụng private key của mình để ký lên giao dịch đó (signing). Khi kiểm tra giao dịch, các máy của mạng sẽ có thể kiểm tra xem giao dịch đó có đúng là giao dịch của Alice hay không nhờ khoá công khai của Alice. Sẽ không ai có thể tìm ra khóa bí mật của Alice nếu chỉ căn cứ vào khoá công khai.


Với việc giữ bí mật private key, không ai có thể chuyển tiền từ ví của Alice ngoài chính Alice - người giữ key.


Mời các bạn đọc thêm bài: Blockchain là gì?


- Tech Zone


Thư giãn chút nào!!!

Bài viết liên quan